Patron

patron 

Profesor Stanisław Tarnowski

(1837 – 1917)

Stanisław Tarnowski, polski historyk literatury, krytyk literacki, publicysta polityczny, przywódca konserwatystów krakowskich, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Akademii Umiejętności w Krakowie.

Przyszedł na świat 7 listopada 1837 roku w majątku rodzinnym w Dzikowie jako syn Jana Bogdana i Gabrieli z Małachowskich. Pierwsze nauki pobierał pod okiem guwernerów w domu rodzinnym, później uczęszczał do renomowanego Gimnazjum św. Anny w Krakowie, które ukończył w 1854 roku. W latach 1854-1860 studiował prawo i filozofię w Krakowie i Wiedniu. W 1860 roku został jednym z korespondentów tzw. Biura Politycznego Hotelu Lambert. W latach 1861-1862 w czasie pobytu w Paryżu pracował w Biurze Hotelu Lambert pod kierunkiem Waleriana Kalinki i Juliana Klaczki.

Powrót do kraju spowodowany był wiadomością o chorobie matki, która zmarła w 1862 roku. Po jej śmierci wyjechał w podróż do Italii, gdzie otrzymał wiadomość o wybuchu powstania styczniowego. Wszedł w skład Wydziału Wojny Krakowskiego Komitetu Obywatelskiego, w czerwcu 1863 roku w bitwie pod Komorowem zginął jego młodszy brat Juliusz, a z 30 września na 1 października 1863 roku sam został aresztowany. Przebywał w więzieniach w Krakowie, Lwowie i Ołomuńcu, którym spędził dwa lata. W 1866 roku został jednym z założycieli „Przeglądu Polskiego”, czołowego obok „Czasu”, organu prasowego konserwatystów galicyjskich. Największy rozgłos i znaczenie uzyskał „Przegląd” po opublikowaniu na jego łamach w latach 1869-1870 anonimowych listów tworzących tzw. „Tekę Stańczyka”.

W 1870 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy „Głosowi wolnemu wolność ubezpieczającemu Stanisława Leszczyńskiego”. Wkrótce obronił też pracę habilitacyjną zatytułowaną „Ogólny obraz literatury politycznej w Polsce do końca XVIII”. Od 1879 roku był profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1882-1883 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego, a w latach 1886-1887 i 1899-1900 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Stanisław Tarnowski sprawował szereg funkcji publicznych miedzy innymi był członkiem Rady Miasta Krakowa, Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Akademii Umiejętności, której od 1883 roku był sekretarzem, a w 1890 roku został prezesem. W 1883 roku stanął na czele delegacji, która w Watykanie ofiarowała papieżowi Leonowi XIII obraz Jana Matejki „Sobieski pod Wiedniem”, namalowany z okazji 200. rocznicy zwycięstwa nad Turkami. W 1885 roku został mianowany przez cesarza Franciszka Józefa dożywotnim członkiem Izby Panów, będącej izba wyższą Rady Państwa. Został odznaczony w 1887 roku Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Franciszka Józefa, a w 1936 roku pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.

Stanisław Tarnowski pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy po blisko czterdziestoletniej pracy. Największym osiągnięciem była sześciotomowa „Historia Literatury Polskiej” wydana w latach 1900-1907, będąca całościowym ujęciem dziejów literatury polskiej. Znaczące monografie: „Pisarze polityczni XVI wieku” (1886), „Jan Kochanowski” (1888) oraz „Zygmunt Krasiński” (1893). Opublikował ponad 500 artykułów poświęconych literaturze i polityce, 156 wspomnień pośmiertnych i życiorysów znanych postaci, wiele sprawozdań teatralnych, wspomnień z podróży oraz prac o sztuce.

Zmarł w Krakowie 31 grudnia 1917 roku. W 1937 roku ciało złożono w krypcie grobowej Rodziny Tarnowskich w podziemiach Kościoła Ojców Dominikanów w Tarnobrzegu.

Na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 129 poz. 1179) patronem Uczelni został prof. Stanisław Tarnowski.



PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com